تسمه تایم 134MOTO POWER دندانه مناسب خودرو پژو 206 تیپ 5 / 207 / رانا

نقد و بررسی جامع و تخصصی تسمه تایم 134 دندانه موتو پاور (MOTO POWER) آلمان مناسب خودرو پژو 206 تیپ 5، 207، رانا و پارس TU5؛ نبض دقیق مهندسی ژرمن در کالبد موتور TU5

موتور TU5JP4 پژو، که در ایران به اختصار TU5 شناخته می‌شود، بی‌تردید یکی از موفق‌ترین و پرتیراژترین پیشرانه‌های مونتاژ شده در تاریخ صنعت خودروی کشور است. این موتور ۱.۶ لیتری ۱۶ سوپاپ که قلب تپنده خودروهای محبوبی نظیر پژو ۲۰۶ تیپ ۵ و ۶، پژو ۲۰۷ دنده‌ای و اتوماتیک، رانا، رانا پلاس، پژو پارس TU5، ۴۰۵ SLX و حتی H30 Cross است، به دلیل شتاب بالا، استهلاک نسبتاً پایین و مصرف سوخت مناسب، هواداران بسیاری دارد. اما این پیشرانه قدرتمند و دور بالا، یک پاشنه آشیل بسیار حساس و حیاتی دارد: «سیستم تایمینگ». در موتور TU5، به دلیل وجود دو میل‌سوپاپ در بالا (DOHC) و ۱۶ سوپاپ، فشار مکانیکی و دینامیکی وارد بر تسمه تایم بسیار بیشتر از موتورهای ۸ سوپاپ قدیمی است. کوچکترین نقص در کیفیت تسمه، عدم هماهنگی در تایمینگ یا پوسیدگی زودرس، منجر به برخوردهای ویرانگر میان سوپاپ و پیستون می‌شود که هزینه‌های تعمیراتی آن سر به فلک می‌کشد. در بازاری که یافتن قطعات اورجینال به یک چالش بزرگ و پرریسک تبدیل شده است، برند آلمانی موتو پاور (MOTO POWER) با ارائه تسمه تایم ۱۳۴ دندانه مخصوص موتور TU5، استانداردهای جدیدی از دوام، امنیت و کیفیت را تعریف کرده است.

در این مقاله تحلیلی و بسیار مفصل، قصد داریم به کالبدشکافی دقیق این محصول بپردازیم. چرا کد ۱۳۴ برای TU5 حیاتی است و چه تفاوتی با تسمه‌های دیگر دارد؟ تکنولوژی HNBR و الیاف تقویتی موتو پاور چگونه در برابر دور موتورهای بالای TU5 و کات‌آف‌های مکرر مقاومت می‌کنند؟ چرا مکانیک‌های حرفه‌ای، موتو پاور را جایگزینی مطمئن برای برندهای گران‌قیمت اما مشکوک به تقلب می‌دانند؟ و نکات طلایی نگهداری و زمان تعویض این تسمه چیست؟ اگر مالک یکی از خودروهای خانواده TU5 هستید و نمی‌خواهید هزینه‌های سنگین تعمیر سرسیلندر و موتور را متحمل شوید، مطالعه این مطلب ۱۴۰۰ کلمه‌ای برای شما از نان شب واجب‌تر است.

تسمه تایم

موتور TU5 و حساسیت‌های خاص آن؛ چرا تسمه تایم شاهرگ حیات این موتور است؟

برای درک ارزش کیفی و فنی تسمه تایم موتو پاور، ابتدا باید بدانیم این قطعه در چه محیطی و با چه وظیفه‌ای کار می‌کند. موتور TU5 یک موتور از نوع Interference Engine یا «موتور تداخلی» است. این اصطلاح فنی بدان معناست که به جهت افزایش ضریب تراکم و راندمان حجمی، فضای حرکت پیستون در نقطه مرگ بالا (TDC) و سوپاپ‌ها در حالت باز، هم‌پوشانی دارد. تا زمانی که تسمه تایم سالم است، این قطعات با نظمی میلی‌ثانیه‌ای حرکت می‌کنند و برخوردی ندارند.
اما اگر تسمه تایم پاره شود یا دندانه رد کند (Tooth Skip)، این نظم به هم می‌ریزد. پیستون‌ها که با سرعت بالا و نیروی اینرسی زیاد در حال بالا آمدن هستند، به سوپاپ‌هایی که بدلیل قطع شدن تایم باز مانده‌اند، برخورد می‌کنند. نتیجه این برخورد در TU5 معمولاً کج شدن ۱۶ سوپاپ، آسیب به گاید سوپاپ، شکستن پیستون و گاهی خط افتادن عمیق سیلندر است.
اما چرا TU5 قاتل تسمه تایم‌های بی‌کیفیت است؟
۱. دو میل‌سوپاپ (Double Overhead Camshaft): برخلاف موتورهای قدیمی که تسمه فقط یک چرخ‌دنده میل‌سوپاپ را می‌چرخاند، در TU5 تسمه باید دو فولی بزرگ میل‌سوپاپ هوا و دود را بچرخاند. این یعنی سطح اصطکاک بیشتر و نیاز به نیروی چرخشی بالاتر.
۲. دور موتور بالا و رانندگی اسپرت: موتور TU5 به اصطلاح “دور بالا” است و رانندگان جوان معمولاً با آن پرشتاب رانندگی می‌کنند. تغییرات ناگهانی دور موتور (معکوس کشیدن‌های سنگین) شوک‌های شدیدی (Shock Load) به دندانه‌های تسمه وارد می‌کند.
۳. حرارت محبوس شده: فضای کاپوت ۲۰۶ و ۲۰۷ بسیار فشرده و متراکم است و گردش هوا در آن کم است. حرارت بالا باعث “پخته شدن” و خشک شدن لاستیک تسمه‌های معمولی می‌شود.
تسمه تایم موتو پاور ۱۳۴ دندانه دقیقاً برای تاب آوردن در برابر این سه عامل مخرب طراحی و مهندسی شده است.

موتو پاور (MOTO POWER)؛ تکنولوژی آلمان برای جاده‌های ایران

برند موتو پاور (Moto Power Germany) نامی است که شاید در بیلبوردهای تبلیغاتی بزرگ سطح شهر دیده نشود، اما در بین متخصصین خودرو و مکانیک‌های خبره به عنوان “انتخاب اهل فن” شناخته می‌شود. فلسفه این برند آلمانی، ارائه کیفیت اورجینال (OE Quality) با قیمتی رقابتی و منطقی است. برخلاف بسیاری از برندهای چینی که صرفاً کپی‌برداری ظاهری می‌کنند، موتو پاور بر پایه مهندسی مواد و متالورژی پیشرفته آلمان فعالیت می‌کند.
تسمه‌های موتو پاور در خطوط تولید مدرن و با نظارت دقیق کیفی (Quality Control) تولید می‌شوند. این نظارت شامل تست‌های خستگی دینامیکی (Fatigue Test)، تست مقاومت در برابر ازن و تست پارگی در دمای بالا است. وقتی شما تسمه موتو پاور را روی خودروی خود نصب می‌کنید، در واقع از تکنولوژی استفاده می‌کنید که برای اتوبان‌های بدون محدودیت سرعت آلمان طراحی شده، اما با شرایط سخت آب و هوایی و ترافیکی ایران نیز بومی‌سازی و سازگار شده است.

آنالیز فنی تسمه ۱۳۴ دندانه؛ معماری مهندسی شده برای دوام

عدد ۱۳۴ در نام این محصول، کد شناسایی حیاتی آن است. موتور TU5 به دلیل مسیر خاص تایمینگ (عبور از روی میل‌لنگ، واترپمپ، هرزگرد ثابت، هرزگرد متحرک و دو میل‌سوپاپ) دقیقاً و بدون تلورانس به تسمه‌ای با ۱۳۴ دندانه و پهنای ۲۵.۴ میلی‌متر (یک اینچ) نیاز دارد. کوچکترین تغییر در تعداد دندانه یا پهنا، باعث عدم نصب یا خرابی فوری و خارج شدن تایم می‌شود.
ویژگی‌های ساختاری و متمایز تسمه موتو پاور ۱۳۴ دندانه عبارتند از:

• کامپوزیت پیشرفته HNBR (لاستیک نیتریل هیدروژنه): این مهم‌ترین ویژگی فنی و برگ برنده موتو پاور است. تسمه‌های قدیمی و ارزان‌قیمت از CR (کلروپرن) ساخته می‌شدند که تحمل حرارتی پایینی داشتند. اما در موتور TU5 که دمای کاری بالایی دارد، استفاده از HNBR یک الزام مهندسی است. این پلیمر پیشرفته که با هیدروژن اشباع شده است، مقاومت حرارتی تسمه را تا ۱۶۰ درجه سانتی‌گراد افزایش می‌دهد و مانع از خشک شدن، ترک خوردن و پیرشدگی زودرس آن می‌شود. همچنین HNBR مقاومت ذاتی فوق‌العاده‌ای در برابر روغن و مشتقات نفتی دارد؛ اگرچه نشتی روغن باید فوراً تعمیر شود، اما این تسمه در صورت تماس جزئی با روغن، فوراً متلاشی نمی‌شود و فرصت تعمیر را به راننده می‌دهد.
• الیاف شیشه تقویت شده (Fiberglass Tension Cords): در هسته مرکزی تسمه موتو پاور، رشته‌های نخی بسیار مقاومی از جنس فایبرگلاس با تابیدگی خاص (S و Z) وجود دارد. این نخ‌ها وظیفه تحمل نیروی کششی را دارند. در موتور TU5، فنر سفت‌کن اتوماتیک فشار مداومی به تسمه می‌آورد و نیروی گریز از مرکز در دورهای بالا سعی در کشیدن تسمه دارد. الیاف فایبرگلاس موتو پاور تضمین می‌کنند که تسمه در طول عمر ۶۰ هزار کیلومتری خود، دچار “کشش طولی” (Stretching/Creep) نشود. ثبات ابعادی تسمه یعنی تایم موتور دقیق می‌ماند، خودرو دچار افت شتاب نمی‌شود و مصرف سوخت افزایش نمی‌یابد.
• پروفیل دندانه گرد (Curvilinear Tooth Profile): دندانه‌های تسمه ۱۳۴ موتو پاور دارای انحنای مهندسی شده‌ای هستند که دقیقاً با دندانه‌های فولی‌های سر میل‌لنگ و میل‌سوپاپ TU5 جفت می‌شوند (Mating). این طراحی باعث توزیع یکنواخت نیرو روی سطح دندانه می‌شود، صدای نویز و زوزه (Whine Noise) را کاهش می‌دهد و از پدیده خطرناک “پرش دندانه” (Ratchet effect) در بار‌های ناگهانی جلوگیری می‌کند. روکش پارچه‌ای پلی‌آمیدی روی دندانه‌ها نیز اصطکاک را کاهش داده و عمر فولی‌های فلزی را زیاد می‌کند.

مقاومت در برابر شرایط سخت رانندگی در ایران

رانندگی در ایران چالش‌های منحصربه‌فردی دارد که فشار مضاعفی به تسمه تایم وارد می‌کند:
۱. ترافیک فرساینده شهری: در ترافیک‌های سنگین تهران و کلان‌شهرها، کیلومتر شمار عدد کمی را نشان می‌دهد اما موتور ساعت‌ها به صورت درجا کار می‌کند و تسمه تایم می‌چرخد. تسمه موتو پاور برای تحمل این “سیکل‌های کاری پنهان” طراحی شده است.
۲. نوسانات دمایی شدید: از سرمای منفی ۲۰ درجه زمستان تا گرمای مثبت ۵۰ درجه تابستان، تسمه باید کارایی خود را حفظ کند. الاستومر HNBR موتو پاور خاصیت ارتجاعی خود را در این دامنه دمایی وسیع حفظ می‌کند و در سرما نمی‌شکند و در گرما شل نمی‌شود.
۳. رانندگی هیجانی: بسیاری از مالکان ۲۰۶ و ۲۰۷ جوانان هستند که به رانندگی پرشتاب و دنده‌کشی در دورهای بالا علاقه دارند. تسمه موتو پاور توانایی تحمل گشتاورهای ناگهانی ناشی از شتاب‌گیری سریع را دارد و پاره نمی‌شود.

اهمیت حیاتی تعویض کیت کامل (تسمه + هرزگردها)

یک اشتباه رایج، خطرناک و متاسفانه پرهزینه در بین مالکان خودرو، تعویض تسمه تایم به تنهایی برای صرفه‌جویی در هزینه است. سیستم تایمینگ موتور TU5 شامل دو عدد هرزگرد حیاتی است: یکی هرزگرد ثابت (Idler) و دیگری هرزگرد متحرک یا سفت‌کن اتوماتیک (Automatic Tensioner).
عمر مفید بلبرینگ‌های این هرزگردها معمولاً برابر با عمر تسمه است. اگر تسمه نو و باکیفیت موتو پاور را روی هرزگردهای قدیمی و کهنه بیاندازید:
۱. ممکن است بلبرینگ هرزگرد در وسط جاده گریپاژ کند (قفل شود) و تسمه نو را در عرض چند ثانیه بر اثر اصطکاک ذوب کرده و پاره کند.
۲. ممکن است هرزگرد لقی داشته باشد و باعث شود تسمه از مسیر خود خارج شود یا به بدنه قاب ساییده شود.
۳. ممکن است فنر سفت‌کن اتوماتیک ضعیف شده باشد و نتواند کشش لازم را ایجاد کند که منجر به رد کردن تسمه می‌شود.
پیشنهاد فنی و اکید ما این است: همیشه تسمه تایم را به همراه هرزگردها و واترپمپ بررسی و در صورت نیاز تعویض کنید. این کار یک سرمایه‌گذاری هوشمندانه برای امنیت موتور است.

زمان تعویض؛ قانون ۶۰ هزار یا ۳ سال

سوال همیشگی: کی تسمه را عوض کنیم؟
کمپانی پژو در دفترچه راهنمای اروپایی اعدادی مثل ۸۰ هزار یا حتی بیشتر را ذکر کرده است. اما در ایران با توجه به ترافیک سنگین (کارکرد درجا)، کیفیت سوخت و شرایط جاده‌ای، مکانیک‌های باتجربه عدد ۶۰,۰۰۰ کیلومتر را مرز نهایی و ایمن برای موتور TU5 می‌دانند.
با استفاده از تسمه تایم باکیفیت موتو پاور، شما می‌توانید با آرامش کامل و بدون استرس تا ۶۰ هزار کیلومتر رانندگی کنید.
اما نکته مهم‌تر “زمان” است. لاستیک ماده‌ای پلیمری و فاسد شدنی است. حتی اگر خودروی شما در پارکینگ خوابیده باشد و کیلومتر نیاندازد، اکسیداسیون ناشی از اکسیژن هوا و ازن باعث پوسیدگی و خشک شدن لاستیک می‌شود. بنابراین باید تسمه تایم را هر ۳ تا ۴ سال یکبار (حتی با کارکرد کم) تعویض کنید. موتو پاور با بسته‌بندی وکیوم و استاندارد، تازگی محصول را تا لحظه باز شدن و نصب حفظ می‌کند.

مقایسه با رقبا؛ چرا موتو پاور؟

در بازار قطعات یدکی TU5، سه دسته رقیب اصلی برای اپتی بلت وجود دارد:
۱. پاورگریپ (GATES) و کنتیننتال (Continental): برندهای پرمیوم و بسیار باکیفیتی هستند، اما متاسفانه بیشترین حجم تقلب در بازار ایران مربوط به همین دو برند است. تشخیص نمونه اصلی از تقلبی برای خریدار عادی تقریباً غیرممکن است و ریسک خرید جنس تقلبی با قیمت جنس اصل بسیار بالاست.
۲. برندهای کره‌ای (مثل دانگیل): کیفیت خوبی دارند اما معمولاً برای شرایط حرارتی موتور TU5، برندهای اروپایی با تکنولوژی آلمان ارجحیت دارند.
۳. برندهای چینی ارزان: قیمت پایینی دارند اما استفاده از آن‌ها در موتور حساسی مثل TU5 نوعی قمار خطرناک با سرمایه است.
موتو پاور (Moto Power) در این میان یک گزینه “امن، باکیفیت و هوشمندانه” است. این برند به دلیل کنترل دقیق بر کانال‌های توزیع و واردات، نمونه تقلبی بسیار کمی دارد. شما با خرید موتو پاور، هزینه گزاف برندینگ را نمی‌پردازید، بلکه پول تکنولوژی واقعی آلمان و مواد اولیه درجه یک را می‌دهید. این محصول توازنی عالی بین قیمت و کیفیت ایجاد کرده است.

راهنمای تشخیص اصالت کالا

برای اطمینان از خرید تسمه موتو پاور اصلی، به این نکات توجه کنید:

1. کیفیت چاپ: نوشته‌های روی تسمه (لوگوی MOTO POWER، کد 134، عبارت Made in Germany Technology) باید بسیار شفاف، با رنگ نقره‌ای یا سفید و فونت کاملاً منظم باشند. چاپ‌هایی که با دست پاک می‌شوند یا کج و کوله هستند، نشانه تقلبی بودن است.
2. بافت پشت تسمه: سطح بیرونی تسمه نباید صیقلی، براق و لیز باشد. باید بافت پارچه‌ای ریز و مشبکی داشته باشد که نشان‌دهنده لایه محافظ است.
3. انعطاف و بو: تسمه باید نرم و منعطف باشد و بوی لاستیک نو بدهد. بوی تند مواد نفتی، گازوئیل یا پلاستیک سوخته نشانه کیفیت پایین مواد است.
4. بسته‌بندی: جعبه باید دارای طراحی گرافیکی باکیفیت، لیبل مشخصات فنی دقیق و پلمپ باشد.

نکات نصب برای مکانیک‌ها و مالکان

نصب تسمه تایم TU5 فرآیندی تخصصی است و نیاز به دقت دارد:
۱. استفاده از ابزار مخصوص (Locking Pins): برای تایم‌گیری دقیق حتماً باید فلایویل و میل‌سوپاپ‌ها با پین‌های مخصوص قفل شوند. تایم‌گیری با لاک غلط‌گیر خطای زیادی دارد.
۲. تنظیم دقیق کشش (Tensioning): سفت‌کن موتور TU5 اتوماتیک است و دارای عقربه نشانگر است. عقربه باید دقیقاً در شکاف V شکل قرار گیرد. سفتی بیش از حد باعث زوزه کشیدن و خرابی واترپمپ می‌شود؛ شلی زیاد باعث لرزش تسمه و رد کردن دندانه می‌شود.
۳. چرخش دستی: پس از نصب نهایی، موتور را دو دور کامل با دست (از سر میل‌لنگ) بچرخانید تا از عدم برخورد سوپاپ و پیستون و صحیح بودن تایمینگ مطمئن شوید.

نتیجه‌گیری نهایی؛ بیمه عمر برای موتور TU5

تسمه تایم ۱۳۴ دندانه موتو پاور مناسب پژو ۲۰۶ تیپ ۵، ۲۰۷، رانا و پارس TU5، محصولی است که خیال شما را از بابت حساس‌ترین و استراتژیک‌ترین قطعه موتور راحت می‌کند. این تسمه با تکیه بر مهندسی آلمان، متریال HNBR مقاوم در برابر حرارت و ساختار تقویت شده، بهترین محافظ برای ۱۶ سوپاپ ارزشمند موتور شماست. اگر به دنبال محصولی هستید که دوام بالا، عملکرد بی‌صدا و قیمت منطقی داشته باشد و نمی‌خواهید ریسک خرید اجناس تقلبی معروف را بپذیرید، موتو پاور بهترین انتخاب روی میز است.

ما در مجموعه تخصصی کاریمکس، به عنوان مرجع قطعات یدکی خودرو، حساسیت موتور TU5 را کاملاً درک می‌کنیم. تسمه تایم موتو پاور موجود در انبار ما، با ضمانت ۱۰۰٪ اصالت کالا، سلامت فیزیکی و تازگی تاریخ تولید عرضه می‌شود. ما تضمین می‌کنیم که محصولی که دریافت می‌کنید، همان کیفیت و استانداردی را دارد که مهندسین آلمانی طراحی کرده‌اند. همین حالا سفارش دهید و با نصب یک قطعه مطمئن، لذت رانندگی با شتاب و قدرت TU5 را با آرامش خاطر تجربه کنید.