تسمه تایم پاور گریپ 134 دندانه ( POWER GRIP ) مناسب خودرو پژو 206 تیپ 5 / 207 / رانا

نقد و بررسی جامع و تخصصی تسمه تایم پاور گریپ (GATES POWERGRIP) 134 دندانه مناسب خودرو پژو 206 تیپ 5، 207، رانا و پارس TU5؛ پادشاه بلامنازع تسمه‌های تایم در جهان

اگر در دنیای مکانیک خودرو و قطعات یدکی، به دنبال نامی باشید که مترادف با «استاندارد مطلق» و «کیفیت بی‌چون و چرا» باشد، آن نام بدون شک گتس پاور گریپ (Gates PowerGrip) است. موتور TU5 پژو (نصب شده روی ۲۰۶ تیپ ۵، ۲۰۷، رانا و پارس)، پیشرانه‌ای است که به دلیل ساختار ۱۶ سوپاپ و دو میل‌سوپاپ (DOHC)، فشارهای مکانیکی و حرارتی بسیار زیادی را به سیستم تایمینگ وارد می‌کند. در چنین پیشرانه‌ای، تسمه تایم تنها یک قطعه مصرفی نیست؛ بلکه دقیقاً حکم «نخ حیات» موتور را دارد. پاره شدن تسمه تایم در موتور TU5، یکی از ترسناک‌ترین اتفاقاتی است که می‌تواند برای یک راننده رخ دهد، زیرا هزینه‌های تعمیر آن (شامل تعویض سوپاپ‌ها، پیستون و تراشکاری سرسیلندر) امروزه سر به فلک می‌کشد. در این میان، تسمه تایم پاور گریپ ۱۳۴ دندانه، به عنوان انتخاب اول خطوط تولید بزرگترین خودروسازان جهان و البته انتخاب اول مکانیک‌های حرفه‌ای، ضامن امنیت و سلامت موتور خودروی شماست.

در این مقاله تحلیلی و بسیار مفصل، قصد داریم به کالبدشکافی دقیق و فنی این «اسطوره بازار» بپردازیم. چرا گتس (Gates) آمریکا/اروپا به عنوان رهبر تکنولوژی تسمه در جهان شناخته می‌شود؟ ساختار مولکولی و فیزیکی تسمه پاور گریپ چه تفاوتی با برندهای چینی و حتی اروپایی دیگر دارد؟ چرا تشخیص تسمه گتس اصلی از تقلبی به بزرگترین چالش خریداران تبدیل شده و راهکارهای شناسایی آن چیست؟ و چرا کد ۱۳۴ دندانه برای موتور TU5 حیاتی است؟ اگر مالک یکی از خودروهای خانواده TU5 هستید و می‌خواهید بهترین و مطمئن‌ترین قطعه جهان را روی خودروی خود نصب کنید، مطالعه این مطلب ۱۴۰۰ کلمه‌ای، دقیق‌ترین راهنمای شما برای خریدی امن خواهد بود.

تسمه تایم

موتور TU5 و چالش‌های سنگین تایمینگ؛ چرا پاور گریپ ضروری است؟

برای درک عظمت تسمه پاور گریپ، باید بدانیم که این تسمه قرار است چه هیولایی را مهار کند. موتور TU5JP4 یک موتور Interference یا تداخلی است. در این موتور، سوپاپ‌ها و پیستون‌ها فضای حرکتی مشترکی دارند. تا زمانی که تسمه تایم سالم است، این قطعات با نظمی میلی‌ثانیه‌ای و بدون برخورد کار می‌کنند. اما کافیست تسمه پاره شود یا حتی چند دندانه رد کند (Tooth Skip)؛ آنگاه پیستون‌ها با شدت به سوپاپ‌های باز مانده می‌کوبند و فاجعه رخ می‌دهد.
اما چرا TU5 برای تسمه تایم یک چالش است؟
۱. فشار مضاعف DOHC: برخلاف موتورهای قدیمی ۸ سوپاپ، در TU5 تسمه باید دو فولی بزرگ میل‌سوپاپ (هوا و دود) را بچرخاند. این یعنی اصطکاک بیشتر و نیاز به نیروی کششی بالاتر.
۲. دور موتور بالا (High RPM): موتور TU5 ذاتا دور بالاست و کات‌آف آن روی ۶۵۰۰ دور بسته شده است. تسمه باید بتواند در این دورهای وحشتناک، بدون لرزش و کش آمدن کار کند.
۳. حرارت متراکم: محفظه موتور ۲۰۶ و ۲۰۷ بسیار کوچک و فشرده است. حرارت در این فضا حبس می‌شود و تسمه دائماً در معرض دمای بالای ۱۰۰ درجه قرار دارد.
تسمه تایم پاور گریپ، دقیقاً برای غلبه بر این شرایط سخت و فرساینده طراحی شده است.

گتس (Gates Corporation)؛ خالق تکنولوژی انتقال قدرت

شرکت گتس (Gates) که ریشه در آمریکا دارد و کارخانجات متعددی در اروپا (بلژیک، فرانسه، انگلستان) و سراسر جهان دارد، مخترع بسیاری از تکنولوژی‌های انتقال قدرت است که امروزه استاندارد شده‌اند. وقتی شما یک تسمه با جعبه قرمز و مشکی PowerGrip می‌خرید، در واقع محصولی را خریده‌اید که تأمین‌کننده اصلی خط تولید (OEM) برای کمپانی‌های پژو، سیتروئن، فولکس‌واگن، فورد و تویوتا است.
تفاوت گتس با سایر برندها در «مهندسی مواد» است. گتس مواد اولیه لاستیکی و الیاف تقویتی را خودش فرموله می‌کند و در آزمایشگاه‌های فوق پیشرفته تست می‌کند. تسمه‌های پاور گریپ قبل از عرضه به بازار، تست‌های سخت‌گیرانه‌ای مثل تست شوک حرارتی، تست پارگی ناگهانی و تست کارکرد در شرایط گرد و غبار را پاس می‌کنند. به همین دلیل است که مکانیک‌ها می‌گویند: «اگر گتس پاره شد، ایراد از تسمه نیست، ایراد از موتور است!»

آنالیز فنی تسمه ۱۳۴ دندانه پاور گریپ؛ معماری یک شاهکار

موتور TU5 دقیقاً به تسمه‌ای با ۱۳۴ دندانه و پهنای ۲۵.۴ میلی‌متر نیاز دارد. تسمه پاور گریپ در این ابعاد، یک شاهکار مهندسی است:

• کامپوزیت پیشرفته HNBR (نیتریل هیدروژنه): این قلب تپنده تسمه گتس است. گتس از فرمولاسیون اختصاصی HNBR استفاده می‌کند که مقاومت حرارتی تسمه را تا ۱۷۰ درجه سانتی‌گراد بالا می‌برد. در موتور TU5 که حرارت بالایی دارد، تسمه‌های معمولی (CR) خشک شده و ترک می‌خورند، اما پاور گریپ خاصیت ارتجاعی و نرمی خود را تا پایان عمر مفید حفظ می‌کند. همچنین این متریال مقاومت بی‌نظیری در برابر روغن و اوزون دارد.
• نخ‌های تقویتی فایبرگلاس (Premium Glass Cords): در هسته تسمه، رشته‌های نخ فایبرگلاس با تکنولوژی تابیدگی خاص (Helical Winding) قرار دارند. این نخ‌ها مسئول تحمل نیروی کششی هستند. در شتاب‌گیری‌های ناگهانی یا معکوس کشیدن‌ها، فشار کششی عظیمی به تسمه وارد می‌شود. الیاف گتس تضمین می‌کنند که تسمه دچار «افزایش طول» (Stretch) نشود. ثبات ابعادی تسمه یعنی تایمینگ دقیق موتور و حفظ شتاب خودرو در طول زمان.
• پروفیل دندانه و روکش PTFE: دندانه‌های تسمه پاور گریپ دارای پروفیل منحنی دقیق (Curvilinear) هستند که کاملاً با فولی‌های TU5 جفت می‌شوند. گتس روی دندانه‌ها را با لایه‌ای از پارچه مقاوم آغشته به تفلون (PTFE) پوشانده است. این لایه اصطکاک را به حداقل می‌رساند، صدای تسمه را قطع می‌کند و از ساییده شدن دندانه‌ها جلوگیری می‌نماید.

بزرگترین چالش: تشخیص گتس اصلی از تقلبی

باید صادق باشیم؛ گتس پاور گریپ محبوب‌ترین برند تسمه تایم در جهان است و همین موضوع باعث شده تا بیشترین میزان تقلب و کپی‌برداری نیز مربوط به همین برند باشد. امروزه تسمه‌های تقلبی با بسته‌بندی‌هایی بسیار شبیه به اصلی در بازار ایران فروخته می‌شوند. استفاده از تسمه گتس تقلبی، خطرناک‌تر از استفاده از ارزان‌ترین تسمه چینی است، زیرا شما با اطمینان کاذب از آن استفاده می‌کنید.
چگونه گتس اصلی (Original) را بشناسیم؟

1. بسته‌بندی و هولوگرام: جعبه‌های گتس اصلی دارای مقوای باکیفیت و چاپ شفاف هستند. معمولاً واردکنندگان رسمی لیبل‌های شناسه کالا و هولوگرام‌های غیرقابل کپی روی جعبه می‌زنند.
2. کد QR و اصالت‌سنجی: روی اکثر بسته‌بندی‌های جدید گتس (مخصوصاً بسته‌بندی‌های اروپایی)، یک کد QR منحصر به فرد وجود دارد که با اسکن آن توسط گوشی، به سایت اصلی Gates هدایت می‌شوید و تاییدیه اصالت را می‌بینید. هر جعبه کد مخصوص خود را دارد.
3. چاپ روی تسمه: نوشته‌های روی تسمه پاور گریپ اصلی، رنگی خاص (معمولاً سفید یا نقره‌ای مات) دارند و فونت آن‌ها بسیار منظم است. در نمونه‌های تقلبی، چاپ با دست کشیدن پاک می‌شود یا کلمات کج و نامنظم هستند. همچنین کشور سازنده (مثلاً Made in UK یا Made in EU) باید ذکر شده باشد.
4. کیفیت ساخت: تسمه اصلی بوی لاستیک مرغوب می‌دهد، نه بوی نفت یا مواد بازیافتی. بافت پشت تسمه باید زبر و پارچه‌ای باشد، نه صاف و صیقلی.

اهمیت تعویض کیت کامل؛ تسمه به تنهایی کافی نیست

بسیاری از مالکان ۲۰۶ و ۲۰۷ برای صرفه‌جویی، فقط تسمه را عوض می‌کنند. این بزرگترین اشتباه است. سیستم تایمینگ TU5 شامل دو هرزگرد (ثابت و سفت‌کن اتوماتیک) و یک واترپمپ است.
عمر مفید بلبرینگ‌های هرزگرد و سفت‌کن دقیقاً با عمر تسمه تنظیم شده است. اگر تسمه پاور گریپ نو را روی هرزگردهای ۶۰ هزار کیلومتر کارکرده بیاندازید:
۱. احتمال گریپاژ (قفل شدن) هرزگرد و پاره شدن تسمه نو وجود دارد.
۲. سفت‌کن اتوماتیک ممکن است ضعیف شده باشد و نتواند کشش لازم را ایجاد کند.
۳. واترپمپ ممکن است نشتی دهد و تسمه را بپوساند.
توصیه گتس و مکانیک‌های حرفه‌ای: همیشه کیت کامل (تسمه + هرزگردها) را تعویض کنید و واترپمپ را چک نمایید.

زمان تعویض؛ چه وقت گتس را عوض کنیم؟

کمپانی گتس عمر مفید تسمه‌های خود را بسیار بالا اعلام می‌کند (گاهی تا ۱۰۰ هزار کیلومتر در شرایط آزمایشگاهی). اما شرایط رانندگی در ایران (ترافیک سنگین، گرد و غبار، حرارت بالا) متفاوت است.
برای موتور TU5 با تسمه پاور گریپ اصلی، عدد ۶۰,۰۰۰ تا ۷۰,۰۰۰ کیلومتر یک بازه ایمن و منطقی است.
نکته مهم «زمان» است. تسمه تایم تاریخ انقضا دارد. حتی اگر خودروی شما در پارکینگ خوابیده است، باید تسمه را هر ۴ سال یکبار تعویض کنید. مواد شیمیایی لاستیک به مرور زمان خاصیت خود را از دست می‌دهند و ترد می‌شوند. گتس با بسته‌بندی وکیوم، تازگی تسمه را تا لحظه نصب حفظ می‌کند.

مقایسه با رقبا؛ گتس کجای جدول است؟

در کلاس تسمه‌های پرمیوم (رده بالا)، رقبای اصلی گتس عبارتند از:
۱. کنتیننتال (Continental): رقیب آلمانی سرسخت. کیفیت فوق‌العاده‌ای دارد اما در بازار ایران کمیاب‌تر است و تشخیص اصل بودن آن هم دشوار است.
۲. دایکو (Dayco): برند ایتالیایی/آمریکایی که تسمه‌های تقویت شده با تفلون سفید تولید می‌کند. کیفیت خوبی دارد اما صدای آن کمی بیشتر از گتس است.
۳. اپتی بلت (Optibelt): برند آلمانی باکیفیت و مطمئن که نمونه تقلبی کمتری دارد.
گتس پاور گریپ در این میان، متعادل‌ترین و محبوب‌ترین گزینه است. نرمی کارکرد، بی‌صدایی مطلق و دوام بالا، ویژگی‌هایی هستند که گتس را در صدر جدول نگه داشته‌اند. اگر بتوانید نمونه اصلی آن را پیدا کنید، قطعاً بهترین انتخاب است.

نکات نصب و نگهداری

۱. نصب تخصصی: تایم‌گیری موتور TU5 حتماً باید با ابزار مخصوص (پین‌های قفل‌کن) انجام شود. روش‌های سنتی خط‌کشی دقیق نیستند.
۲. عدم تا زدن: هرگز تسمه تایم را قبل از نصب «تا» نزنید و مچاله نکنید. این کار باعث شکستن الیاف فایبرگلاس داخلی می‌شود که با چشم دیده نمی‌شود اما باعث پارگی ناگهانی در حین کار می‌گردد.
۳. بررسی قاب تسمه: قاب‌های پلاستیکی تسمه تایم را چک کنید. شکستگی قاب باعث ورود سنگریزه یا گیر کردن تسمه می‌شود.

نتیجه‌گیری نهایی؛ سرمایه‌گذاری روی امنیت مطلق

تسمه تایم پاور گریپ (GATES PowerGrip) 134 دندانه مناسب پژو ۲۰۶ تیپ ۵، ۲۰۷، رانا و پارس TU5، فقط یک قطعه یدکی نیست؛ بلکه یک بیمه‌نامه تمام‌عیار برای موتور خودروی شماست. این تسمه با تکیه بر تکنولوژی پیشرفته HNBR، الیاف فایبرگلاس قدرتمند و استانداردهای جهانی، بالاترین سطح حفاظت را از موتور خودرو به عمل می‌آورد. اگرچه قیمت آن ممکن است از برندهای متفرقه بالاتر باشد، اما در برابر هزینه تعمیر موتور ۳۰ میلیون تومانی، هزینه‌ای ناچیز است.

ما در مجموعه تخصصی کاریمکس، بزرگترین دغدغه شما یعنی «اصالت کالا» را حل کرده‌ایم. با توجه به وفور تسمه‌های گتس تقلبی در بازار، کاریمکس تسمه‌های پاور گریپ موجود در انبار خود را تنها از مجاری رسمی و با ضمانت‌نامه‌های معتبر تأمین می‌کند. ما سلامت فیزیکی، هولوگرام اصالت و تاریخ تولید تسمه‌ها را به دقت بررسی می‌کنیم تا شما با خیالی آسوده، پادشاه تسمه‌های جهان را روی خودروی خود نصب کنید. همین حالا سفارش دهید و کیفیت اورجینال را تجربه کنید.